Na początku bieżącego roku szkolnego 41 uczniów naszej szkoły z klas 2-6 rozpoczęło naukę języka kaszubskiego. Niektórzy z nich, zwłaszcza uczniowie klas piątych i szóstych uczą się także historii i kultury Kaszubów. Zajęcia odbywają się pod kierunkiem pani Moniki Kubisiak. Uczniowie realizują program nauki języka regionalnego – kaszubskiego zgodny z najnowszą podstawową programową, korzystając nie tylko z podręczników, ale wielu innych, specjalnie zakupionych pomocy dydaktycznych, takich jak m.in. gry dydaktyczne, mapy, aparat fotograficzny. Nauka nikomu nie sprawia kłopotu, jest przyjemnym dopełnieniem szkolnego życia i źródłem wielu atrakcyjnych wycieczek po regionie. Zajęcia odbywają się w niewielkich grupach utworzonych z uczniów poszczególnych klas na różnych etapach edukacyjnych, co sprawia, że łatwiej jest stosować aktywizujące metody nauczania, które są dostosowane do uczniów o różnych preferencjach sensorycznych, czyli wzrokowców, słuchowców i kinestetyków. Najczęściej uczniowie potrzebują nauki opartej na działaniu, bo wtedy uczą się najszybciej i najprzyjemniej. Podczas zajęć sami uczniowie wykonują np. gry planszowe, piękne lapbooki, dooble, a wszystko to prowadzi do realizacji celów i treści programu nauczania. Język kaszubski to nie tylko nauka języka, ale także poznawanie regionu, jego specyfiki, kultury, historii, zwyczajów, sztuki… Odbywa się zarówno podczas zajęć edukacyjnych w klasie, ale także w czasie wycieczek, warsztatów, spotkań autorskich. Śpiewamy, malujemy, rysujemy mapy myślowe, bawimy się w teatrzyk, ale również zbieramy materiały na różne tematy i nagrywamy filmy, odwiedzamy muzeum, przeprowadzamy spotkania i rozmowy z ciekawymi ludźmi, wykorzystujemy możliwości tablic interaktywnych, opracowujemy prezentacje, w planach mamy też taniec…, a wszystko po to, żeby holistycznie poznać tradycje i region, w którym żyjemy, poczuć więź ze środowiskiem, w którym mieszkamy, szanować dorobek kulturowy swoich przodków oraz utożsamiać się ze swoją Małą Ojczyzną.

Uczniowie języka kaszubskiego ze wszystkich grup spotkali się w sobotę 28 października, żeby w czasie warsztatów wykonać herby Kaszub. Opowiedzieliśmy sobie legendę o powstaniu naszego regionu, która wyjaśnia pochodzenie herbu. Czarny gryf (będący w połowie orłem, a w połowie lwem) na żółtym polu był tego dnia wielokrotnie, precyzyjnie malowany cieniutkimi pędzelkami na drewnianych tabliczkach. Zadanie wymagało nie lada skupienia, ponieważ używaliśmy profesjonalnych farb, z którymi trzeba obchodzić się ostrożnie, a i sam kształt gryfa nie jest łatwy do wypełnienia kolorem. Wszystkim udało się pięknie wykonać herby, które – po wyschnięciu – trafiły do domów swoich wykonawców, stając się trwałą, ciekawą pamiątką z zajęć.

10 listopada reprezentacja uczniów, którzy zaczynają zgłębiać tajniki języka kaszubskiego, wzięła udział w spotkaniu autorskim poświęconym poezji pani Idy Czaja. Wieczorem, przy blasku świec, pani Ida pięknie, aktorsko przedstawiła kilka wierszy w języku kaszubskim, opowiedziała o początkach działalności literackiej, o swojej dwujęzyczności i miejscu języka kaszubskiego w jej domu rodzinnym. Udało się nam również uzyskać autografy i pozdrowienia dla wszystkich uczniów naszej szkoły.

W sobotę 25 listopada dzieci uczące się języka kaszubskiego wyruszyły w kolejną podróż, której celem tym razem były Kartuzy i Chmielno. W kartuskim Muzeum Kaszubskim im. Franciszka Tredera obejrzeliśmy sprzęty wykorzystywane niegdyś w gospodarstwie domowym, np. rozsuwane łóżka, przyrządy dentystyczne, „kaszubskie adidasy”, czy buty dla konia. Pani Dyrektor Muzeum oprowadziła nas po całym obiekcie, bardzo ciekawie opowiadając przeróżne historie z życia Kaszubów dawniej i dziś. Mieliśmy też okazję poczuć się jak w szkole z początku wieku i prawdziwym gęsim piórem maczanym w atramencie zapisywaliśmy kaszubskie wyrazy.

W Kartuzach odwiedziliśmy jeszcze kolegiatę, po czym udaliśmy się do Chmielna, gdzie odwiedziliśmy Galerię „Kaszubski Róg” Rudolfa Kręckiego. Pan Rudolf zgromadził w niej przeróżne wytwory, np. tabakiery, stoliki, świeczniki, ozdoby i biżuterię wykonane z rogów zwierząt.

Kolejnym etapem naszej wędrówki po Kaszubach było spotkanie z panem Tadeuszem Makowskim – gawędziarzem, który barwnie opowiedział o historii kaszubskich instrumentów muzycznych, zaśpiewał z nami kaszubskie nuty i pokazał prawdziwe diabelskie skrzypce i burczybas.

Na koniec, zmęczeni i głodni udaliśmy się do karczmy „Krzëwi róg” na pyszny obiad.

W październiku wszyscy uczniowie, którzy rozpoczęli naukę języka kaszubskiego, wybrali się na wycieczkę do Wejherowa, by właśnie tam, w stolicy powiatu, szukać śladów kaszubskości naszych okolic. Poznali legendę o powstaniu miasta, zwiedzili Ratusz, łącznie z niedawno otwartą salą audiowizualna, w której można przenieść się do XX-lecia międzywojennego, a nawet porozmawiać z burmistrzem T. Bolduanem. Zwiedzili również fragment Kalwarii Wejherowskiej, zajrzeli do wnętrza kilku kapliczek i dowiedzieli się jak budowano Kaszubską Jerozolimę. Był też czas na wizytę w Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej, śpiewanie kaszubskich nut, warsztaty malowania na szkle, które na Kaszubach jest od wielu lat popularną formą twórczości ludowej.

W październiku wszyscy uczniowie, którzy rozpoczęli naukę języka kaszubskiego, wybrali się na wycieczkę do Wejherowa, by właśnie tam, w stolicy powiatu, szukać śladów kaszubskości naszych okolic. Poznali legendę o powstaniu miasta, zwiedzili Ratusz, łącznie z niedawno otwartą salą audiowizualna, w której można przenieść się do XX-lecia międzywojennego, a nawet porozmawiać z burmistrzem T. Bolduanem. Zwiedzili również fragment Kalwarii Wejherowskiej, zajrzeli do wnętrza kilku kapliczek i dowiedzieli się jak budowano Kaszubską Jerozolimę. Był też czas na wizytę w Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej, śpiewanie kaszubskich nut, warsztaty malowania na szkle, które na Kaszubach jest od wielu lat popularną formą twórczości ludowej.

11 grudnia młodsze dzieci uczące się języka kaszubskiego miały niecodziennych gości – odwiedzili nas Państwo Aleksandra i Dariusz Majkowscy, autorzy kaszubskojęzycznych książeczek o Werónce: „Werónka w przedszkòlu”

i „Werónka nad mòrzã”.

Były konkursy, zdobywanie zakładek, wędrówka po mapie, odczytywanie ukrytych listów…

A na koniec pojawił się jeszcze jeden niespodziewany gość – Gwiazdor, który obdarował wszystkie dzieci książeczkami o Werónce.

17 lutego dzieci uczące się języka kaszubskiego miały okazję spotkać się z panem Adamem Heblem  – dziennikarzem Radia Kaszëbë, aktorem, poetą, satyrykiem oraz panem Romanem Hinc, którzy poprowadzili warsztaty mające przybliżyć sposoby spędzania czasu wolnego, jakie do niedawna królowały na kaszubskich podwórkach.  Jednym z nich była bùczka – kaszubski sport oparty na tradycyjnej grze powszechnej w XIX wieku, a drugim – zabawa w pantomimę. Za pomocą gestów i mimiki, ale bez użycia słów przedstawiliśmy wybrane kaszubskie legendy, co wyzwoliło mnóstwo radości. Także turniej bùczki pozwolił na chwilę zapomnieć o zmartwieniach i dostarczył wielu emocji.

 

Kot czyli po kaszubsku kòt albo pùjk to bardzo popularne i lubiane zwierzę. Z okazji Światowego Dnia Kota uczniowie języka kaszubskiego zaprosili do szkoły panią Elżbietę Kurek z Galerii Niespodzianki, która nauczyła nas jak uszyć kaszubskiego kota. Zadanie nie należało do łatwych, trzeba było dać sobie radę z igłą i nitką, co – zwłaszcza dla młodszych uczniów – było nie lada wyzwaniem, ale wszyscy dzielnie dawali sobie radę i uszyliśmy całą gromadę kotów. Zajęcia wywołały na naszych twarzach wiele uśmiechów, a koty  – jak wieść niesie – znalazły już swoje miejsca w naszych domach, stając się ulubionymi przytulankami.

6 marca naszą szkołę odwiedził Pan Roman Drzeżdżon – pisarz, satyryk i publicysta, piszący książki i artykuły  w języku kaszubskim. Okazją do spotkania było wydanie jego najnowszej książki dla dzieci zatytułowanej „Marjolka i jiprzigòdë”.

Nasz gość opowiedział skąd się wziął pomysł na opisanie przygód Marjolki, ale też innych książek, jak popularnego Słowniczka polsko-kaszubskiego, czy kompendium wiedzy o Kaszubach pt. Klëka albo kaszubskie ABC, przepytał nas ze znajomości trudnych, kaszubskich słówek i  odpowiedział na kilka pytań. My natomiast opowiedzieliśmy naszemu gościowi jak według nas powinien wyglądać pisarz i o czym powinien napisać w swojej następnej książce.  Okazało się, że bylibyśmy  najszczęśliwsi, gdyby był to horror z motywami detektywistycznymi, odrobiną fantastyki i wątkiem kryminalnym.

Uczniowie języka kaszubskiego dostali w prezencie książki Pana Drzeżdżona i mieli okazję otrzymać wyjątkową dedykację od autora. „Marjolka” bardzo nam się spodobała, już na przerwie zaczęliśmy poznawać jej przygody. Naszemu gościowi bardzo dziękujemy za poświęcony czas i fascynującą opowieść o Kaszubach.

Monika Kubisiak

20 lutego uczniowie języka kaszubskiego odbyli trzecią już podróż po regionie. Tym razem celem naszej wyprawy był Puck i Rzucewo. Poznaliśmy historię łososia i lwa, które znajdują się w herbie Pucka, zwiedziliśmy Muzeum Ziemi Puckiem, gdzie m.in. mieliśmy możliwość usiąść w starych, drewnianych ławkach szkolnych, a chętni spróbowali nawet jakim uczuciem jest klęczenie na grochu, które dawno temu było często stosowana karą dla nieposłusznych uczniów. Po spacerze wokół puckiego rynku udaliśmy się do Rzucewa, gdzie znajduje się Osada Łowców Fok. Jej gospodarz opowiedział nam jak 5000 lat temu  żyli ludzie na naszych terenach. Z punktu widokowego podziwialiśmy piękne Zatoki Puckiej, a na ścieżce edukacyjnej zlokalizowanej w pobliskim lesie obejrzeliśmy różne budowle wznoszone przed wiekami  przez łowców fok. Na koniec odwiedziliśmy pałac w Rzucewie, gdzie zjedliśmy pyszny obiad, wspięliśmy się na wieżę i obejrzeliśmy piękną, rzucewską bibliotekę pałacową.

     

16 marca, mroźnym wieczorem uczniowie języka kaszubskiego zasiedli na trybunach Ergo Areny, żeby kibicować GDAŃSKIM LWOM, czyli drużynie siatkarzy Trefla Gdańsk. Bilety na mecz otrzymaliśmy jako nagrodę za udział w konkursie plastycznym Aktywne Kaszuby.

Było to widowisko całkiem szczególne, organizatorzy bowiem zadbali o specjalną, kaszubską oprawę. Tuż obok parkietu pojawiła się scena, na której już 30 minut przed meczem po raz pierwszy wystąpiła Weronika Korthlas, śpiewając hymn Kaszub. Po pierwszym secie zaśpiewała natomiast „Welewelewetkę” oraz „MòwiãKaszëbë”. Na ekranach nad boiskiem wyświetlany był tekst piosenek, a piosenkarka zachęcała kibiców do wspólnego śpiewu. W Ergo Arenie zawitała także Przodkowska Gminna Orkiestra Dęta i kaszubski zespół taneczny, a także pojawili się lokalni wystawcy z rękodziełem. Mecz prowadziło dwóch spikerów, w tym jeden kaszubskojęzyczny, a na filmikach puszczanych na ekranach nad boiskiem pojawiały się kaszubskie napisy.

To były niesamowite emocje! Przygotowane przez 6 klasę transparenty pięknie się prezentowały na trybunach. Nasza drużyna wygrała 3:0, a my we wspaniałych nastrojach wróciliśmy do domów.

Monika Kubisiak

W ubiegłym tygodniu poznawaliśmy kaszubskie nazwy kolorów. Żeby było weselej, ciekawiej i bardziej kreatywnie wykorzystaliśmy do tego balony. Odbijaliśmy je, liczyliśmy, podbijaliśmy, nazywaliśmy, a nawet stworzyliśmy balonowych przyjaciół. Podczas zajęć powstali: Biôłô Klémãtina, Bruny Staszk, Cemnomòdrô Klaùdinô, Zelony Kaspérk i Zelony Darëszk.

                                                                                                                             Monika Kubisiak