Na początku bieżącego roku szkolnego 41 uczniów naszej szkoły z klas 2-6 rozpoczęło naukę języka kaszubskiego. Niektórzy z nich, zwłaszcza uczniowie klas piątych i szóstych uczą się także historii i kultury Kaszubów. Zajęcia odbywają się pod kierunkiem pani Moniki Kubisiak. Uczniowie realizują program nauki języka regionalnego – kaszubskiego zgodny z najnowszą podstawową programową, korzystając nie tylko z podręczników, ale wielu innych, specjalnie zakupionych pomocy dydaktycznych, takich jak m.in. gry dydaktyczne, mapy, aparat fotograficzny. Nauka nikomu nie sprawia kłopotu, jest przyjemnym dopełnieniem szkolnego życia i źródłem wielu atrakcyjnych wycieczek po regionie. Zajęcia odbywają się w niewielkich grupach utworzonych z uczniów poszczególnych klas na różnych etapach edukacyjnych, co sprawia, że łatwiej jest stosować aktywizujące metody nauczania, które są dostosowane do uczniów o różnych preferencjach sensorycznych, czyli wzrokowców, słuchowców i kinestetyków. Najczęściej uczniowie potrzebują nauki opartej na działaniu, bo wtedy uczą się najszybciej i najprzyjemniej. Podczas zajęć sami uczniowie wykonują np. gry planszowe, piękne lapbooki, dooble, a wszystko to prowadzi do realizacji celów i treści programu nauczania. Język kaszubski to nie tylko nauka języka, ale także poznawanie regionu, jego specyfiki, kultury, historii, zwyczajów, sztuki… Odbywa się zarówno podczas zajęć edukacyjnych w klasie, ale także w czasie wycieczek, warsztatów, spotkań autorskich. Śpiewamy, malujemy, rysujemy mapy myślowe, bawimy się w teatrzyk, ale również zbieramy materiały na różne tematy i nagrywamy filmy, odwiedzamy muzeum, przeprowadzamy spotkania i rozmowy z ciekawymi ludźmi, wykorzystujemy możliwości tablic interaktywnych, opracowujemy prezentacje, w planach mamy też taniec…, a wszystko po to, żeby holistycznie poznać tradycje i region, w którym żyjemy, poczuć więź ze środowiskiem, w którym mieszkamy, szanować dorobek kulturowy swoich przodków oraz utożsamiać się ze swoją Małą Ojczyzną.

Uczniowie języka kaszubskiego ze wszystkich grup spotkali się w sobotę 28 października, żeby w czasie warsztatów wykonać herby Kaszub. Opowiedzieliśmy sobie legendę o powstaniu naszego regionu, która wyjaśnia pochodzenie herbu. Czarny gryf (będący w połowie orłem, a w połowie lwem) na żółtym polu był tego dnia wielokrotnie, precyzyjnie malowany cieniutkimi pędzelkami na drewnianych tabliczkach. Zadanie wymagało nie lada skupienia, ponieważ używaliśmy profesjonalnych farb, z którymi trzeba obchodzić się ostrożnie, a i sam kształt gryfa nie jest łatwy do wypełnienia kolorem. Wszystkim udało się pięknie wykonać herby, które – po wyschnięciu – trafiły do domów swoich wykonawców, stając się trwałą, ciekawą pamiątką z zajęć.

10 listopada reprezentacja uczniów, którzy zaczynają zgłębiać tajniki języka kaszubskiego, wzięła udział w spotkaniu autorskim poświęconym poezji pani Idy Czaja. Wieczorem, przy blasku świec, pani Ida pięknie, aktorsko przedstawiła kilka wierszy w języku kaszubskim, opowiedziała o początkach działalności literackiej, o swojej dwujęzyczności i miejscu języka kaszubskiego w jej domu rodzinnym. Udało się nam również uzyskać autografy i pozdrowienia dla wszystkich uczniów naszej szkoły.

W sobotę 25 listopada dzieci uczące się języka kaszubskiego wyruszyły w kolejną podróż, której celem tym razem były Kartuzy i Chmielno. W kartuskim Muzeum Kaszubskim im. Franciszka Tredera obejrzeliśmy sprzęty wykorzystywane niegdyś w gospodarstwie domowym, np. rozsuwane łóżka, przyrządy dentystyczne, „kaszubskie adidasy”, czy buty dla konia. Pani Dyrektor Muzeum oprowadziła nas po całym obiekcie, bardzo ciekawie opowiadając przeróżne historie z życia Kaszubów dawniej i dziś. Mieliśmy też okazję poczuć się jak w szkole z początku wieku i prawdziwym gęsim piórem maczanym w atramencie zapisywaliśmy kaszubskie wyrazy.

W Kartuzach odwiedziliśmy jeszcze kolegiatę, po czym udaliśmy się do Chmielna, gdzie odwiedziliśmy Galerię „Kaszubski Róg” Rudolfa Kręckiego. Pan Rudolf zgromadził w niej przeróżne wytwory, np. tabakiery, stoliki, świeczniki, ozdoby i biżuterię wykonane z rogów zwierząt.

Kolejnym etapem naszej wędrówki po Kaszubach było spotkanie z panem Tadeuszem Makowskim – gawędziarzem, który barwnie opowiedział o historii kaszubskich instrumentów muzycznych, zaśpiewał z nami kaszubskie nuty i pokazał prawdziwe diabelskie skrzypce i burczybas.

Na koniec, zmęczeni i głodni udaliśmy się do karczmy „Krzëwi róg” na pyszny obiad.

W październiku wszyscy uczniowie, którzy rozpoczęli naukę języka kaszubskiego, wybrali się na wycieczkę do Wejherowa, by właśnie tam, w stolicy powiatu, szukać śladów kaszubskości naszych okolic. Poznali legendę o powstaniu miasta, zwiedzili Ratusz, łącznie z niedawno otwartą salą audiowizualna, w której można przenieść się do XX-lecia międzywojennego, a nawet porozmawiać z burmistrzem T. Bolduanem. Zwiedzili również fragment Kalwarii Wejherowskiej, zajrzeli do wnętrza kilku kapliczek i dowiedzieli się jak budowano Kaszubską Jerozolimę. Był też czas na wizytę w Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej, śpiewanie kaszubskich nut, warsztaty malowania na szkle, które na Kaszubach jest od wielu lat popularną formą twórczości ludowej.

W październiku wszyscy uczniowie, którzy rozpoczęli naukę języka kaszubskiego, wybrali się na wycieczkę do Wejherowa, by właśnie tam, w stolicy powiatu, szukać śladów kaszubskości naszych okolic. Poznali legendę o powstaniu miasta, zwiedzili Ratusz, łącznie z niedawno otwartą salą audiowizualna, w której można przenieść się do XX-lecia międzywojennego, a nawet porozmawiać z burmistrzem T. Bolduanem. Zwiedzili również fragment Kalwarii Wejherowskiej, zajrzeli do wnętrza kilku kapliczek i dowiedzieli się jak budowano Kaszubską Jerozolimę. Był też czas na wizytę w Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej, śpiewanie kaszubskich nut, warsztaty malowania na szkle, które na Kaszubach jest od wielu lat popularną formą twórczości ludowej.

11 grudnia młodsze dzieci uczące się języka kaszubskiego miały niecodziennych gości – odwiedzili nas Państwo Aleksandra i Dariusz Majkowscy, autorzy kaszubskojęzycznych książeczek o Werónce: „Werónka w przedszkòlu”

i „Werónka nad mòrzã”.

Były konkursy, zdobywanie zakładek, wędrówka po mapie, odczytywanie ukrytych listów…

A na koniec pojawił się jeszcze jeden niespodziewany gość – Gwiazdor, który obdarował wszystkie dzieci książeczkami o Werónce.

17 lutego dzieci uczące się języka kaszubskiego miały okazję spotkać się z panem Adamem Heblem  – dziennikarzem Radia Kaszëbë, aktorem, poetą, satyrykiem oraz panem Romanem Hinc, którzy poprowadzili warsztaty mające przybliżyć sposoby spędzania czasu wolnego, jakie do niedawna królowały na kaszubskich podwórkach.  Jednym z nich była bùczka – kaszubski sport oparty na tradycyjnej grze powszechnej w XIX wieku, a drugim – zabawa w pantomimę. Za pomocą gestów i mimiki, ale bez użycia słów przedstawiliśmy wybrane kaszubskie legendy, co wyzwoliło mnóstwo radości. Także turniej bùczki pozwolił na chwilę zapomnieć o zmartwieniach i dostarczył wielu emocji.

 

Kot czyli po kaszubsku kòt albo pùjk to bardzo popularne i lubiane zwierzę. Z okazji Światowego Dnia Kota uczniowie języka kaszubskiego zaprosili do szkoły panią Elżbietę Kurek z Galerii Niespodzianki, która nauczyła nas jak uszyć kaszubskiego kota. Zadanie nie należało do łatwych, trzeba było dać sobie radę z igłą i nitką, co – zwłaszcza dla młodszych uczniów – było nie lada wyzwaniem, ale wszyscy dzielnie dawali sobie radę i uszyliśmy całą gromadę kotów. Zajęcia wywołały na naszych twarzach wiele uśmiechów, a koty  – jak wieść niesie – znalazły już swoje miejsca w naszych domach, stając się ulubionymi przytulankami.

6 marca naszą szkołę odwiedził Pan Roman Drzeżdżon – pisarz, satyryk i publicysta, piszący książki i artykuły  w języku kaszubskim. Okazją do spotkania było wydanie jego najnowszej książki dla dzieci zatytułowanej „Marjolka i jiprzigòdë”.

Nasz gość opowiedział skąd się wziął pomysł na opisanie przygód Marjolki, ale też innych książek, jak popularnego Słowniczka polsko-kaszubskiego, czy kompendium wiedzy o Kaszubach pt. Klëka albo kaszubskie ABC, przepytał nas ze znajomości trudnych, kaszubskich słówek i  odpowiedział na kilka pytań. My natomiast opowiedzieliśmy naszemu gościowi jak według nas powinien wyglądać pisarz i o czym powinien napisać w swojej następnej książce.  Okazało się, że bylibyśmy  najszczęśliwsi, gdyby był to horror z motywami detektywistycznymi, odrobiną fantastyki i wątkiem kryminalnym.

Uczniowie języka kaszubskiego dostali w prezencie książki Pana Drzeżdżona i mieli okazję otrzymać wyjątkową dedykację od autora. „Marjolka” bardzo nam się spodobała, już na przerwie zaczęliśmy poznawać jej przygody. Naszemu gościowi bardzo dziękujemy za poświęcony czas i fascynującą opowieść o Kaszubach.

Monika Kubisiak

20 lutego uczniowie języka kaszubskiego odbyli trzecią już podróż po regionie. Tym razem celem naszej wyprawy był Puck i Rzucewo. Poznaliśmy historię łososia i lwa, które znajdują się w herbie Pucka, zwiedziliśmy Muzeum Ziemi Puckiem, gdzie m.in. mieliśmy możliwość usiąść w starych, drewnianych ławkach szkolnych, a chętni spróbowali nawet jakim uczuciem jest klęczenie na grochu, które dawno temu było często stosowana karą dla nieposłusznych uczniów. Po spacerze wokół puckiego rynku udaliśmy się do Rzucewa, gdzie znajduje się Osada Łowców Fok. Jej gospodarz opowiedział nam jak 5000 lat temu  żyli ludzie na naszych terenach. Z punktu widokowego podziwialiśmy piękne Zatoki Puckiej, a na ścieżce edukacyjnej zlokalizowanej w pobliskim lesie obejrzeliśmy różne budowle wznoszone przed wiekami  przez łowców fok. Na koniec odwiedziliśmy pałac w Rzucewie, gdzie zjedliśmy pyszny obiad, wspięliśmy się na wieżę i obejrzeliśmy piękną, rzucewską bibliotekę pałacową.

     

16 marca, mroźnym wieczorem uczniowie języka kaszubskiego zasiedli na trybunach Ergo Areny, żeby kibicować GDAŃSKIM LWOM, czyli drużynie siatkarzy Trefla Gdańsk. Bilety na mecz otrzymaliśmy jako nagrodę za udział w konkursie plastycznym Aktywne Kaszuby.

Było to widowisko całkiem szczególne, organizatorzy bowiem zadbali o specjalną, kaszubską oprawę. Tuż obok parkietu pojawiła się scena, na której już 30 minut przed meczem po raz pierwszy wystąpiła Weronika Korthlas, śpiewając hymn Kaszub. Po pierwszym secie zaśpiewała natomiast „Welewelewetkę” oraz „MòwiãKaszëbë”. Na ekranach nad boiskiem wyświetlany był tekst piosenek, a piosenkarka zachęcała kibiców do wspólnego śpiewu. W Ergo Arenie zawitała także Przodkowska Gminna Orkiestra Dęta i kaszubski zespół taneczny, a także pojawili się lokalni wystawcy z rękodziełem. Mecz prowadziło dwóch spikerów, w tym jeden kaszubskojęzyczny, a na filmikach puszczanych na ekranach nad boiskiem pojawiały się kaszubskie napisy.

To były niesamowite emocje! Przygotowane przez 6 klasę transparenty pięknie się prezentowały na trybunach. Nasza drużyna wygrała 3:0, a my we wspaniałych nastrojach wróciliśmy do domów.

Monika Kubisiak

W ubiegłym tygodniu poznawaliśmy kaszubskie nazwy kolorów. Żeby było weselej, ciekawiej i bardziej kreatywnie wykorzystaliśmy do tego balony. Odbijaliśmy je, liczyliśmy, podbijaliśmy, nazywaliśmy, a nawet stworzyliśmy balonowych przyjaciół. Podczas zajęć powstali: Biôłô Klémãtina, Bruny Staszk, Cemnomòdrô Klaùdinô, Zelony Kaspérk i Zelony Darëszk.

                                                                                                                             Monika Kubisiak

Jako, że wielkimi krokami zbliża się Dzień Matki  i Dzień Dziecka, dzieci uczące się języka kaszubskiego spotkały się na warsztatach, żeby własnoręcznie, pod kierunkiem specjalistki od pięknych rzeczy – pani Elżbiety Kurek, wykonać praktyczne, kaszubskie prezenty – koszulki dla siebie, a torby na zakupy dla Mam. Zabawa była wspaniała, a jej efekty można obejrzeć w poniższej galerii.

Monika Kubisiak

W słoneczną sobotę 19 maja uczniowie języka kaszubskiego wyruszyli w podróż na Półwysep Helski. Odwiedziliśmy fokarium Stacji Morskiej Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego i uważnie obejrzeliśmy pokaz karmienia fok, przespacerowaliśmy się po porcie, potem także wokół końca półwyspu, przyjrzeliśmy się z bliska bateriom z okresu II Wojny  Światowej. W drodze powrotnej zatrzymaliśmy się w Jastarni przy dawnych bunkrach oraz we Władysławowie w rezerwacie „Słone Łąki”. Po posiłku w ulubionym miejscu wszystkich wycieczkowiczów wróciliśmy do domów.

Monika Kubisiak

30 kwietnia uczniowie klasy IId  Gimnazjum i IVc  Szkoły Podstawowej  wspierani przez Martynę Kryżę z 3a oraz Paulinę Marczyńską i Nikolę Ryż z 6c zaprosili grono pedagogiczne oraz koleżanki i kolegów na uroczystą akademię z okazji rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja, która składała się z dwóch części. Pierwsza poświęcona była naszej wielkiej ojczyźnie – Polsce i chlubnym kartom jej historii, a druga –małej ojczyźnie – Kaszubom.

Uczniowie klasy IId przywołali atmosferę entuzjazmu jaka zapanowała po uchwalenia pierwszej w Europie konstytucji, a czwartoklasiści opowiedzieli o niezwykłym miejscu na ziemi – Kaszubach. Mogliśmy m. in. zaśpiewać kaszubskie  nuty, zobaczyć tradycyjny kaszubski taniec – Szewiec, obejrzeć scenki pochodzące z regionalnych legend: o powstaniu Kaszub oraz o korzeniach kaszubskiego haftu, posłuchać  języka kaszubskiego w wierszu „Chto” A. Labudy. W czasie uroczystości towarzyszył nam szkolny chór, który uatrakcyjnił ją pięknie wykonując pieśni okolicznościowe.

Akademię przygotowały panie: Agnieszka Jurasz, Monika Kubisiak, Henryka Rotta, występ chóru – pani Barbara Tańska, a akompaniował mu ksiądz Paweł Labuda.

Monika Kubisiak

18 kwietnia uczniowie języka kaszubskiego wyruszyli w kolejną podróż. Jej celem było gospodarstwo agroturystyczne „U Chłopa”, położone w malowniczym Chmielnie, nad samym brzegiem jeziora Kłodno.

Podczas pobytu w gospodarstwie dowiedzieliśmy się w jaki sposób powstaje na Kaszubach chleb, a potem własnoręcznie wyrobiliśmy w korycie ciasto, wypełniliśmy nim formy i upiekliśmy pyszne bochenki żytniego chleba, które potem zawieźliśmy do domów do degustacji.

Poznaliśmy także historię diabelskich skrzypiec i wykonaliśmy ich miniaturki, zdobiąc je według własnego pomysłu. Również skrzypki przyjechały z nami do Redy, by zająć szczególne miejsce na naszych półkach z pamiątkami.

Po zabawie na placu zabaw, spacerze nad jezioro, powitaniu się z licznymi zwierzętami hodowanymi w gospodarstwie, rozpaliliśmy ognisko, żeby upiec w nim kiełbaski i odzyskać straconą tego dnia energię.

Monika Kubisiak

Pragnąc zgłębiać tajemnice naszego regionu Laura, Antek i Czarek z klasy 4c 18 kwietnia umówili się na spotkanie z Bractwem Kurkowym, mającym swoją siedzibę w Wejherowie. Okazją do rozmowy były odbywające się na strzelnicy Bractwa zawody strzeleckie. Bracia ubrani w odświętne mundury (do których mieli przypięte liczne medale) i kapelusze z piórkiem barwnie opowiadali o historii bractw kurkowych, pokazali swoje trofea, tarcze strzeleckie, opowiedzieli o dawnej wejherowskiej strzelnicy, która przed wojną była centrum życia towarzyskiego dla okolicznych mieszkańców. Na koniec, pod bacznym okiem Brata Strzelmistrza, nasi koledzy mogli zobaczyć prawdziwą, nowoczesną strzelnicę, a nawet spróbować swoich sił w strzelaniu z broni pneumatycznej.

19 kwietnia 2018 roku odbyły się eliminacje miejskie XLVII konkursu recytatorskiego w języku kaszubskim Rodnô mowa. Naszą szkołę reprezentowali na nim:

Zuzia Richter z klasy 3c

Franciszek Klawikowski z klasy 3d

Paulina Marczyńska z klasy 6c.

Wszyscy pięknie zaprezentowali przygotowany fragment prozy kaszubskojęzycznej oraz wiersz  w języku kaszubskim i otrzymali ciekawe nagrody.

Paulina Marczyńska zajęła 2 miejsce w swojej kategorii wiekowej i będzie reprezentowała Redę na konkursie powiatowym w Wejherowie.

Monika Kubisiak

Tuż przed Wielkanocą dzieci uczące się języka kaszubskiego spotkały się na kolejnych zajęciach warsztatowych z panią Elżbietą Kurek z Galerii Niespodzianki. Tym razem ich tematem były zwyczaje wielkanocne na Kaszubach. W wyniku zajęć powstało pokaźne stadko kaszubskich kurek, które zabraliśmy do domów, aby ozdobiły nasze stoły wielkanocne.

Monika Kubisiak